Pamiętaj o zmianach w przepisach o odpowiedzialności solidarnej nabywców

Pamiętaj o zmianach w przepisach o odpowiedzialności solidarnej nabywców

Od 1 listopada 2019 r. weszły w życie przepisy określające obowiązek stosowania mechanizmu podzielonej płatności. Zmianom tym towarzyszy m.in. gruntowna nowelizacja przepisów przewidujących odpowiedzialność solidarną nabywców niektórych towarów. Poznaj szczegóły.

Przede wszystkim całkowicie został zmieniony katalog towarów, w związku z których nabywaniem wskazana odpowiedzialność solidarna może powstać. O ile do końca października br. katalog ten obejmował jedynie 24 grupy towarów wymienionych w załączniku nr 13 do ustawy o VAT, obecnie katalog ten obejmuje ponad 100 towarów wymienionych w nowym załączniku nr 15 do ustawy o VAT (zob. nowe brzmienie art. 105a ust. 1 ustawy o VAT; jest to ten sam załącznik, który wymienia towary i usług, których od 1 listopada 2019 r. niekiedy dotyczy obowiązek dokonywania płatności z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności).

Czasem bez odpowiedzialności solidarnej

Nie w każdym jednak przypadku nabycia towarów wymienionych w nowym załączniku nr 15 do ustawy o VAT istnieje ryzyko odpowiedzialności solidarnej nabywcy. Stosowanie art. 105a ust. 1 ustawy o VAT jest bowiem wyłączone, między innymi, w stosunku do towarów:

1)              udokumentowanych fakturą, w której kwota należności ogółem przekracza 15.000 zł (zob. dodany art. 105a ust. 3 pkt 5 ustawy o VAT),

2)              za które podatnik dokonał zapłaty z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności (zob. dodany art. 105a ust. 3 pkt 6 ustawy o VAT).

Przykład

Odpowiedzialność solidarna

W grudniu 2019 r. podatnik ABC kupił kamery cyfrowe (tj. towary wymienione w poz. 66 nowego załącznika nr 15 do ustawy o VAT) za kwotę 8.000 zł netto + 1.840 zł VAT. Zakup ten sprzedawca udokumentował fakturą wystawioną na kwotę 9.840 zł brutto. W tej sytuacji nie jest wykluczone, że na podstawie art. 105a ust. 1 ustawy o VAT podatnik ABC będzie odpowiadał solidarnie wraz z podmiotem dokonującym tej dostawy za jego zaległości podatkowe dotyczące dostawy towarów, którą dokumentuje ta faktura. Ryzyko takiej odpowiedzialności podatnik ABC może jednak w prosty sposób wyłączyć dobrowolnie opłacając fakturę z wykorzystaniem mechanizmu podzielonej płatności.

Wartość zakupów nie ma znaczenia

Kolejna zmiana polega na tym, że obecnie odpowiedzialność solidarna może mieć miejsce niezależnie od wartości dokonanych w danym miesiącu zakupów towarów (co również wynika z nowego brzmienia art. 105a ust. 1 ustawy o VAT). Do końca października 2019 r. jednym z warunków zaistnienia takiej odpowiedzialności było to, aby wartość netto tzw. towarów wrażliwych (tj. wymienionych w uchylonym z dniem 1 listopada 2019 r. załączniku nr 13 do ustawy o VAT) nabywanych od jednego podmiotu dokonującego ich dostawy przekroczyła w danym miesiącu kwotę 50.000 zł.

Kaucja gwarancyjna

Kolejna zmiana wprowadzona od 1 listopada 2019 r. dotyczy instytucji kaucji gwarancyjnej, do której nie stosuję się przepisów o odpowiedzialności solidarnej nabywcy. Nastąpiło to poprzez uchylenie przepisów art. 105b-105d ustawy o VAT (zasady, na jakich zwracane będą złożone na gruncie dotychczasowych przepisów kaucje gwarancyjne określają przepisy art. 9 ustawy nowelizującej z 9 sierpnia 2019 r.).

 

Warunki odpowiedzialności solidarnej nabywców niektórych towarów

Lp.

Warunek

Stan prawny

Uwagi

obowiązujący do 31 października 2019 r.

obowiązujący od 1 listopada 2019 r.

1.

U podmiotu dokonującego dostaw towarów wrażliwych powstała zaległość podatkowa wynikająca z niewpłaconego przez ten podmiot podatku

TAK

TAK

Niewpłacona lub częściowo wpłacona kwota podatku wynikać może z deklaracji VAT lub z decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, jeżeli organ podatkowy określi je w innej wysokości, na podstawie których wystawiony zostanie tytuł wykonawczy

2.

Wartość netto towarów wrażliwych nabywanych przez podatnika od jednego podmiotu dokonującego ich dostawy przekroczyła w danym miesiącu kwotę 50 000 zł

TAK

NIE

3.

W momencie dokonania dostawy towarów wrażliwych podatnik wiedział lub miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że cała kwota podatku przypadająca na dokonaną na jego rzecz dostawę tych towarów lub jej część nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego

TAK

TAK

To, w jakich przypadkach należy uznawać, że podatnik miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że cała kwota podatku lub jej część, przypadająca na dokonaną na jego rzecz dostawę towarów wrażliwych, nie zostanie przez dostawcę uregulowana, wskazuje art. 105a ust. 2 ustawy o VAT; jest tak wówczas, gdy okoliczności towarzyszące tej dostawie towarów lub warunki, na jakich została ona dokonana, odbiegały od okoliczności lub warunków zwykle występujących w obrocie tymi towarami, w szczególności jeżeli cena za dostarczone podatnikowi towary była bez uzasadnienia ekonomicznego niższa od ich wartości rynkowej

4.

Nie ma zastosowania jedno z określonych przepisami wyłączeń stosowania odpowiedzialności solidarnej

TAK

TAK

-

5.

Podatnik nie wykazał, że okoliczności lub warunki, o których mowa w pkt 3, nie miały wpływu na niezapłacenie podatku przez podmiot, który dokonał dostawy towarów wrażliwych

TAK

TAK

 

Podstawa prawna:

Art. 105a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2174 ze zm.).

Art. 9 i 12 ustawy z 9 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1751).

Autor: Tomasz Krywan

Niepoprawne odwołanie. Spróbuj jeszcze raz

Co o nas mówią?

100% rozwiązań, których potrzebują księgowi!

Żadnych podstawowych rzeczy, o których doskonale wiemy. Tylko esencja – naprawdę praktyczne wskazówki i zmiany, zmiany, zmiany... – to, co chcemy i musimy wiedzieć: szczegółowe wyjaśnienia podstaw prawnych, interpretacje doradców podatkowych.

Damian Zajączkowski


Zaoszczędzisz mnóstwo czasu
i pozbędziesz się dylematów

Już od kilku lat korzystam z Państwa publikacji. Są one bardzo rzeczowe, konkretne, fachowe. Zawsze mogę znaleźć odpowiedź na nurtujący problem. Napisane są fachowym, przystępnym i zrozumiałym językiem.
I dostępne w przystępnej cenie.

Monika Ciemerys


Wsparcie ekspertów i przejrzyste rozwiązania

„Doradca VAT” to najbardziej cenny przewodnik po zagadnieniach VAT-u, najbardziej na czasie, zahaczający o wiele zagadnień powiązanych, np. o ordynację podatkową. Odpowiedzi na pytania są udzielane błyskawicznie. "Doradca VAT" jest tak cenny dla pracy księgowego, że trudno to wyrazić słowami.
Bardzo cenne są przekrojowe i porządkujące wiedzę opracowania kompleksowe tematów vatowskich w odrębnych publikacjach.

Jolanta Chudzik

Biblioteka finansowo-księgowa

Nasze nagrody i wyróżnienia

wiper-pixel